Het formatieproces na de Tweede Kamerverkiezingen

Nu de strijd om de meeste zetels net is afgelopen kan de volgende strijd beginnen. Welke partijen zullen het land voor de komende periode regeren? Volgens partijleider Alexander Pechtold begint het echte werk nu pas. Welke partijen zullen er in overleg gaan over het vormen van een nieuwe coalitie?

Coalitie

Bij het formatieproces wordt er gekeken naar welke partijen er kunnen en zullen samenwerken om het land te regeren. Een coalitie moet een zetelmeerderheid hebben in de Tweede Kamer. Er zijn 150 zetels aanwezig, voor een meerderheid moet een coalitie uit minimaal 76 zetels bestaan. De meest voor de hand liggende coalitie is momenteel een samenwerking tussen VVD(33), CDA(19), D66(19) aangevuld door de ChristenUnie(5). Deze partijen zouden een kabinet kunnen worden, omdat zij qua cruciale punten niet al te veel verschillen. Het probleem is echter dat zij met 76 slechts een zeer geringe meerderheid zullen vormen. Een kabinet met de PvdA(9) in plaats van de ChristenUnie zou met 80 zetels een hoger aantal zetels innemen. De verwachtingen zijn echter dat na het desastreuze verlies van 29 zetels de PvdA niet zal instemmen om te gaan regeren

Verloop formatieproces

Vandaag om 14:00 zullen de lijsttrekkers op uitnodiging van Khadija Arib bijeenkomen in de Tweede Kamer. Hier zullen de eerste ideeën over een formatie kenbaar maken. Vervolgens stelt iedere partij een verkenner aan welke als doel heeft te onderzoeken naar welke mogelijke samenwerkingen er gerealiseerd kunnen worden voor een nieuw kabinet. Een week na de verkiezingen zal de verkenner de resultaten van zijn onderzoek presenteren. Op dit moment is demissionair minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) naar voren geschoven als verkenner. Hier zal in de Tweede Kamer over worden gedebatteerd. Hierna zal er minstens een informateur worden aangesteld met een specifiek doel.

Deze informateur onderzoekt na het debat welke partijen een coalitie willen worden en bekijkt hierbij de verschillende onderwerpen zoals belastingen, klimaat en zorg. Het is aan deze informateur(s) om te bekijken of er een regeerakkoord gesloten kan worden. In het regeerakkoord staan de plannen van het kabinet voor de komende kabinetsperiode. Zodra de partijen tot een akkoord komen, worden zij aan het regeerakkoord gebonden. Dit kan echter weken en zelfs maanden duren.

Hierna stelt men een formateur aan. Dit is doorgaans de partijleider van de grootste partij. De formateur onderzoekt namens de coalitiepartijen welke ministers en staatssecretarissen het meest geschikt zijn. Deze posities zullen worden verdeeld naar het aantal zetels.

Tot slot maakt men zich klaar voor de bekende bordesfoto waarbij het kabinet op de foto gaat met Koning Willem Alexander.